Courtoisi-Gaailijsters

Door Mart Pronk

Met een geschatte wildpopulatie van 50 tot 250 stuks (bron; Rare Bird Yearbook 2009) is dit een zeer ernstig bedreigde soort te noemen.
Ze leven in bosrijke gebieden op nog slechts 3 of 4 locaties in de Provincie Jianxi in China in de nabijheid van wat kleine dorpjes. Ze foerageren in bomen, struiken en op de grond en scharrelen zo redelijk luidruchtig, hun dagelijkse portie bessen, vruchten en insecten bij elkaar.
Deze Gaailijsters zijn erg sociaal met als gevolg dat ze niet alleen de eigen partner verzorgen, maar ook andere soortgenoten in dezelfde kolonie poetsen en verzorgen en ook niet te beroerd zijn om ze af en toe een lekkernij toe te stoppen. Zeker jonge vogels kunnen bij de hele kolonie bedelen en delen dan mee met alle familieleden die wat lekkers hebben gevonden. Dit sociale gedrag uit zich ook in het feit dat deze vogels altijd bij elkaar in de buurt broeden (soms maar 2 meter bij elkaar vandaan) en verder in het grootbrengen van de jongen, want zodra er in de broedkolonie een nest mislukt door b.v. weersinvloeden dan helpen de ouders van het verloren nest gewoon om de jongen van andere soortgenoten groot te brengen !
De achteruitgang van deze soort komt voornamelijk door verstedelijking van de broedgebieden en natuurlijk ook door het wegvangen van deze vogels voor de internationale vogelhandel. Tegenwoordig zijn er ongeveer een 100 tal vogels ter beschikking van het Studbook van deze soort, welke tegenwoordig bijna allemaal in dierentuinen zitten.
Sinds 2009 zijn wij in het bezit van enkele van deze vogels en met heel veel zoeken hebben we ons kweek bestand kunnen uitbreiden tot 3 stellen. Het zijn zeer prettige vogels om mee te werken en ze zijn al snel redelijk mak te noemen.

Bij ons zijn de vogels in volières gehuisvest met een nachthok van 1 meter diep x 1 meter breed x 2.6 meter hoog en een buitenvlucht van 3.5 meter lang x 2.25 meter hoog en 1 meter breed die redelijk dicht is beplant met bamboe en vlierstruiken. Door enkele gaaspanelen weg te halen kan ik de volières in een grote ruimte veranderen en na het kweekseizoen gaan alle vogels dan ook bij elkaar in een ruimte…! Het is een fantastisch gezicht al die courtoisi-gaailijsters bij elkaar De hele dag zijn ze bezig om de grond om te woelen opzoek naar b.v. insecten en ander eetbare hapjes en we gooien dan ook regelmatig een grote zak met dorre bladeren uit het bos in deze volière.
Na in 2010 een popje te hebben verloren aan legnood en de lange zoektocht naar een nieuw popje hadden wij niet zo veel verwacht van een pas gekoppelde stel , en we waren dan ook verbaasd dat 2 weken na het koppelen het eerste ei werd waargenomen… In het meest gammele nest dat ik ooit had gezien werden de eieren met tussenpozen van 24 uur gelegd en na 5 dagen was het eerste legsel compleet. En dan komt het moeilijkste… wachten ! Je snapt natuurlijk wel dat 14 dagen wachten op de uitkomst van zulke zeldzame vogeleieren verschrikkelijk lang duurt en de dagen kruipen dan voorbij. Echter… 1 dag voor het uitkomen liep onze pop van de eieren af..! Natuurlijk een groot probleem maar wij hebben het geluk dat we vanwege onze handopfok van parkieten en papegaaien altijd een aantal couveuses op temperatuur hebben staan en de keuze was dan ook niet zo moeilijk want deze voor ons zeer kostbare eieren mochten natuurlijk niet verloren gaan. Een dag later kwam het eerste ei uit en een dag later het volgende de overige eieren waren niet bezet.
En dan…na heel veel jonge papegaaien groot gebracht te hebben is dit dan toch weer eens iets anders, want ik had tot dan nog weinig jonge vruchten en insecten etende vogels groot gebracht en ik moest toch eventjes wijze raad zoeken want ik wilde deze zeldzame jongen vast en zeker niet verliezen. Die wijze raad vond ik bij Arjen Jongejan en Udo Eelman van AVIAN-BIRDFOOD en volgens hen was het allemaal wel goed te doen… nou en ze hadden gelijk ! Toen de jongen uitgekomen waren heb ik ze de eerste 12 uur met rust gelaten om op de dooier te verwerken. Het eerste voer dat ik ze gaf was een wasmotlarve waar ik het kopje van had afgeknipt en die ging erin als koek, na deze eerste voeding waren de jongen het eerste uur stil want ze hadden aan zo’n larve toch een aardige hap. Na een uurtje begonnen de jonge weer te sperren en werd het tijd voor de volgende
wasmotlarve en ik heb die eerste dag alleen maar met wasmotten en geknipte witte meelwormen gevoerd. De volgende dag zijn we het wat gaan verreiken en werden de insecten welke we voerden gedoopt in een papje van AVIAN- HANDFEEDING FORMULA en dit lekkere groene papje zorgde voor een perfecte verrijking van de gevoerde insecten welke na een paar dagen ook met krekels werden aangevuld. Af en toe gaf ik ook een krekel of wasmotlarve welke alleen in de AVIAN- CARNIZOO had gerold.
Op een leeftijd van 6 dagen werden de jongen geringd met 4.5 mm ringen en deze kregen we er met moeite nog omheen want wat groeien deze soorten hard in verhouding met de kromsnavels welke we grootbrengen ! Je staat er van te kijken wat zo’n jong vogeltje trouwens opvreet , want bij 6 dagen oud zaten ze per voeding op ongeveer 3 tot4 krekels maat 6 en dat ongeveer 8 keer per dag en dus zijn we later gewoon maar krekels maat 7 en 8 gaan geven. Na 10 dagen begonnen ze al op het randje van het nest te zitten en na 15 dagen liepen ze op de bodem van hun warmtekooi die inmiddels op 19 graden stond .
Omdat je altijd hoort dat handgevoerde jongen zelf geen jongen grootbrengen (iets wat volgens mij wel meevalt) wilde ik de jongen toch zo snel mogelijk met de ouder vogels in contact brengen en ik heb de jongen in een afgeschermd stuk van de binnen volière gezet…je moet het gezien hebben om het te geloven, maar binnen een half uur werden de jongen door hun natuurlijke ouders door het gaas gevoerd alsof het de gewoonste zaak van de wereld was… Deze ervaring had ik ook al eens gehad met de man van dit stel want toen hij het jaar daarvoor z’n eigen popje verloor ging hij doodleuk meevoeren met de Roodoor-Buulbuuls welke op dat moment 3 jongen grootbrachten! In een later stadium heeft dit stel Blauwkroon-Gaailijsters nog gewoon even 2 jongen zelf groot gebracht en daar gaat ook de bovenstaande beredenering dat handopfok vogels geen jongen grootbrengen scheef, want onze man is een handopfok vogel uit Chester-Zoo en ik heb werkelijk nog nooit zo’n makkelijke, trouwe en zorgzame voerder als deze vogel gezien!

Na enkele jaren met de stellen apart te hebben gekweekt, gaan we het dit jaar proberen om met meerdere onverwante stellen in een volière. Ook in de vrije natuur leven deze vogels in een redelijk grote groep en broeden vaak op hele korte afstand van elkaar. Op dit moment zijn we in de gelegenheid om 3-3 van deze vogels bij elkaar te laten om eens te proberen hoe dit gaat.
Geelkelen zijn erg makkelijke vogels onder elkaar en op het moment van schrijven gaat het zonder problemen, ondanks dat ze allemaal al een nest hebben uitgezocht. Af en toe is er wat rumoerigheid om het nestmateriaal maar dat is in een oogwenk weer opgelost en keert de rust weer terug.
Voor deze 3 stellen hebben we wel royaal nestgelegenheid verstrekt en dan ook in verschillende soorten, dus hangen er op dit moment zo’n 10 verschillende nesten in de buitenvolière want broeden in het nachthok hebben ze nog nooit gewild ondanks dat ook daar voldoende nesten aanwezig zijn.
De nesten welke wij verstrekken zijn grote goudvinknesten en de zogeheten kapelletjes welke we van tevoren met bamboe en prunusbladeren camoufleren (zie foto’s)
Ook het voer wordt wat aangepast en rijkelijk voorzien van diepvries-insecten (zie foto) en 2x per dag in kleine porties aangeboden, verder voeren we rijkelijk witte meelwormen en grote wasmotlarven.

En verder… WORDT VERVOLGD !